You are currently viewing Een beter begrip van het afweersysteem dat tussen de oren zit.

Een beter begrip van het afweersysteem dat tussen de oren zit.

Iedereen heeft CD8 T cellen als onderdeel van het afweersysteem in de hersenen zitten. Dat is maar goed ook, want we weten dat een inactief afweersysteem in de hersenen tot akelige problemen kan leiden zoals infecties en sommige kankers. Een overactief afweersysteem in de hersenen is ook niet goed. Dit wordt gezien bij veel ontstekingsziekten van de hersenen, zoals de ziekte multiple sclerose (MS). De aanwezigheid van CD8 T cellen in de hersenen dient hierom nauwkeurig gereguleerd te worden. Het is een grote beperking dat we nog maar beperkt weten hoe deze regulatie verloopt. In het geval van een infectie wil je deze T cellen namelijk gericht een duwtje in de rug geven, en in het geval van een ontstekingsziekte als MS gericht remmen.

Steven Koetzier, promovendus bij MS centrum ErasMS, heeft zich afgevraagd uit welke voorlopers deze CD8 T cellen in de hersenen ontstaan en hoe deze bijdragen aan het ziekteproces van MS. Dit deed hij door CD8 T cellen te vergelijken van mensen met en zonder MS. Ook onderzocht hij dit soort cellen na behandeling met het medicijn natalizumab, wat ervoor zorgt dat schadelijke afweercellen niet in de hersenen komen maar in het bloed blijven. CD8 T cellen werden niet alleen in het bloed, maar ook in het hersenvocht en hersenweefsel van mensen met MS onder de loep genomen.

Afweercellen regelen de vertaling van genetische informatie uit hun celkern door middel van transcriptiefactoren. Deze transcriptiefactoren bepalen sterk het uiteindelijke gedrag dat een cel vertoont. Steven liet zien dat in het bloed van mensen met MS vooral CD8 T cellen zitten die helemaal niet zoveel transcriptiefactoren maken. De verklaring hiervoor is dat cellen met de transcriptiefactoren RUNX3 en EOMES heel veel talent blijken te hebben om richting het hersenvocht te trekken. Ze hebben hier de goede antennes voor, maken de goede stoffen om dit te bewerkstelligen, wurmen zich door wanden van bloedvaten heen in experimenten in plastic bakjes, en hopen zich ook daadwerkelijk op in het hersenvocht. De CD8 T cellen die  in het hersenvocht gevonden worden lijken sterk op degenen die ook de hersenen zitten. Eenmaal aangekomen in het hersenweefsel zelf veranderen deze cellen waarschijnlijk hun transcriptiefactoren weer, en raken ze EOMES kwijt.

Het werk van Steven heeft ons veel geleerd over de mogelijke voorlopers van CD8 T cellen in de hersenen. We kunnen nu nog beter het gedrag van deze cellen gaan onderzoeken, en begrijpen hoe deze cellen in de hersenen verzeild raken. Dit gaat ons helpen met het beter begrijpen en beter behandelen van MS.

De resultaten van dit onderzoek zijn gepubliceerd in het tijdschrift Cells (www.mdpi.com/2073-4409/11/10/1634) en werd recent mondeling gepresenteerd op het Europese, genetische georiënteerde congres EFI. Dit onderzoek werd financieel ondersteund door Stichting MS Research (16-952 MS). Steven Koetzier werkt momenteel als stafadviseur Transplantatie Immunologie bij het MUMC+.